Data & machine learning

Nieuwe labcode in de strijd tegen resistente bacteriën

RossHelen / Getty Images / iStock

Antibioticaresistentie (ABR) is een bedreiging voor de volksgezondheid. Als er niet effectief wordt opgetreden, brengen simpele operaties onaanvaardbare infectierisico’s met zich mee. Een nieuwe set labcodes versnelt en verbetert daarom de informatie-uitwisseling tussen RIVM en laboratoria.

Effectief optreden tegen antibioticaresistentie (ABR) kan alleen door een gecoördineerde actie waarin zorgpartijen nauw samenwerken. Daarvoor moet je weten wie er waar, wanneer en waarom ziek wordt en hoe de infecties zich verspreiden. Een nieuwe labcodeset maakt effectieve bestrijding mogelijk bij een uitbraak van resistente micro-organismen.

Samenwerking tussen het RIVM, Nictiz en de Nederlandse Vereniging voor Medische Microbiologie (NVMM) leverde een gestandaardiseerd elektronisch bericht op voor eenduidige informatie-uitwisseling bij ABR. Hierdoor kan een laboratorium snel en eenduidig het RIVM inlichten over onderzoek naar resistente micro-organismen.

Edith Schippers

‘Minister Edith Schippers wilde al de beweging maken naar realtime surveillance bij ABR,’  aldus Robert Stegwee van het RIVM. ‘Labinformatie moest sneller beschikbaar zijn en daarom eenduidig worden aangeleverd.’

Voordat het elektronisch bericht er was, verliepen er drie tot zes maanden tussen een waarneming in het lab en de beschikbaarheid in de systemen van het RIVM. Laboratoria rapporteerden doorgaans slechts één keer per maand. Bovendien waren die rapportages niet eenduidig, waardoor er ruimte was voor misverstanden en verschil in interpretatie.

Verleden tijd

Die situatie is nu verleden tijd, aldus Robert Stegwee. ‘De eerste labs die hebben deelgenomen aan de pilot met dit elektronische bericht, rapporteren nu volledig automatisch aan het RIVM. Dagelijks of zelfs meerdere keren per dag. De labgegevens van een kweek worden vastgelegd in gestandaardiseerde labcodes.’

Daarvoor maakt het bericht gebruik van de ‘talen’ SNOMED CT (voor de uitslagen) en LOINC (voor de gebruikte technieken in het lab). ‘Met deze nieuwe labcodeset zitten we bovenop de laatste ontwikkelingen. Voor de bestrijding van ABR, waarin alles draait om controle en preventie, is dat essentieel.’

Doorschakelen

Na deze eerste, succesvolle pilot in de strijd tegen ABR wordt er snel doorgeschakeld. Acht andere laboratoria staan klaar om het elektronische bericht en de labcodeset in gebruik te nemen. Daarna volgen op korte termijn de overige laboratoria.

In 2020 moeten zo’n vijftig labs elektronisch ABR-gegevens kunnen uitwisselen met het RIVM. ‘Dat is nog maar het begin’, zegt Stegwee. ‘Ook de gegevensuitwisseling tussen labs onderling kan beter. Dit gaat nu nog deels handmatig.’

Niet alleen voor ABR

Bovendien is de labcodeset niet alleen voor ABR te gebruiken. Met dezelfde technieken en principes kun je de set ook inrichten voor andere thema’s, zoals de bestrijding van tuberculose of soa’s. De Nederlandse Vereniging voor Klinische Chemie en Laboratoriumgeneeskunde (NVKC) is ook al druk bezig hun belangrijkste testen en uitslagen toe te voegen aan de labcodeset.

Stegwee: ‘De labcodeset biedt veel mogelijkheden voor uitbreiding. De mensen die deze nu al gebruiken, zijn enthousiast. Bij ABR is er een goede aanleiding om met deze standaard te gaan werken. Ik denk dan aan een ziekenhuis dat kampte met een uitbraak van ABR. Het had de zaken intern goed onder controle, maar de resistente micro-organismen kwamen telkens terug. Wat bleek? Die kwamen uit een naburig verpleeghuis. Elke patiënt die daarvandaan kwam, kon zomaar een nieuwe besmetting meebrengen.

‘Door een snelle, eenduidige en landelijke gegevensuitwisseling tussen labs en het RIVM kun je zo’n haard veel sneller opsporen. Dan komt er een einde aan dit soort situaties.’

Lees hier meer over gegevensuitwisseling in de zorg.

Reacties