Domotica

Empathische woning met meevoelende domotica

Petmal / Getty Images / iStock

In de empathische woning beslist niet de techniek maar de bewoner. In Arnhem staat een proefwoning. Nieuwe domotica die de menselijke maat van de zorg borgt.

De nieuwe generatie woningen voor zorgvragende senioren moet zich aanpassen aan de bewoner, ofwel empathisch zijn. Bij de term empathisch wonen denkt niet iedereen direct aan technologie. Toch vormt innovatie waarbij meerdere technologieën met elkaar verbonden zijn, juist de kern van de ‘empathische woning’.

Een woning die ook deels de rol van mantelzorger op zich kan nemen. Op Industriepark Kleefse Waard in Arnhem is zo’n woning in ontwikkeling. ‘Een woning moet meer bieden dan een dak boven je hoofd. We willen ook dat de menselijke maat aanwezig is’, zegt Masi Mohammadi, hoogleraar aan de faculteit Bouwkunde van de TU Eindhoven. ‘Met de empathische woning benaderen we een nieuw stadium van huisautomatisering. De technologie als aanvulling op de menselijke zorg en niet als vervanging ervan. De empathische woning moet voelen wanneer een bewoner iets nodig heeft en aan die behoeften tegemoetkomen.’

Zonder intelligentie

De domotica in veel zorgwoningen is ook niet ingericht op het stimuleren van bewegen van mensen, maar op toezicht. Deze domotica beslist voor mensen, neemt hen activiteit uit handen.’ Mohammadi geeft enkele voorbeelden: ‘Een slim nachtlampje dat steeds op hetzelfde tijdstip aangaat, ook al heb je migraine. Een slimme beeldtelefoon met vier precies dezelfde bedieningsknoppen. Of een gordijn dat al automatisch sluit bij bewolkt weer. De gebruiker wordt er niet gelukkiger van.’

Maar dan de empathische woning. Daar zit domotica in die jou ‘kent’. En met je meevoelt. Mohammadi: ‘Met technologie die aandacht op maat biedt, die taken van de mantelzorger kan overnemen en zorgt dat je genoeg beweegt en eet. We introduceren met deze woning leefstijlmonitoring 2.0, een healing environment die bijdraagt aan het welbevinden en herstel.’

Looppatroon meten

De onderzoekwoning in de Kleefse Waard oogt als een doorsnee rijtjeswoning. Eenmaal binnen krijgt de bezoeker een inkijkje in hoe empathisch of zelfvoorzienend de zorgwoning van de toekomst kan zijn. Neem de vloer van de woning: geen laag beton met daarin vloerverwarming, maar een die is uitgerust met sensoren die de verplaatsing en het looppatroon van de bewoner meten. Het vinyl materiaal waarin de vloer is uitgevoerd, dempt een val van de bewoner.

De interactieve vloer kan de dementerende bewoner ook stimuleren om uit bed te komen of naar de badkamer te gaan. Het vloersysteem zet door middel van spelletjesachtige vormen ook aan tot bewegen. De vraag waar het Fit the Future-project nog antwoord op moet geven, is welke data die de vloer ‘opwekt’ voor mantelzorger of zorgcentrale van belang zijn.

Ondervoeding

De empathische woning onderzoekt ook hoe ondervoeding bij de bewoner is te voorkomen en de eetlust opgewekt kan worden. Daarvoor is er de sensorische prikkeling van smaak en geur door middel van de ‘eetbare wand’ – half natuur, half kunst en techniek. In feite een cirkel van plantenbakken tegen de muur, bevestigd op een ketting. Door aan een hendel te draaien, kunnen bewoners, ook vanuit hun rolstoel, planten of kruiden naar beneden laten komen, aardbeien plukken, tuinieren.

Mohammadi: ‘Luchtzuiverende planten in de eetbare wand zijn een verademing voor mensen met een longaandoening. Op de Dutch Design Week in Eindhoven waar de wand getoond werd, waren de reacties enthousiast. We willen de komende twee jaar empirisch onderbouwd bewijs leveren voor een gezond en tot groen gedrag uitnodigend empathisch woonconcept dat we in de markt kunnen zetten.’ De tijd dringt, want nu voldoet in Nederland ruim een kwart van de woningen van zorgafhankelijke 65-plussers niet aan hun wensen. Mohammadi: ‘In 2o30 hebben we immers 4,2 miljoen 65-plussers.’

 

 

 

Reacties