E-health

Tachtig procent minder opnamedagen met zelfhulptool EmmaCOPD

© AntonioGuillem / Getty Images / iStock

Het aantal ziekenhuisopnames en opnamedagen vanwege een longaanval neemt af als COPD-patiënten de e-healthtool EmmaCOPD gebruiken. Dat blijkt uit onderzoek van het LUMC onder patiënten van het Bravis ziekenhuis in Roosendaal.

Het komt omdat de tool niet is ingericht volgens het klassieke telemonitoring-systeem, maar veel meer nadruk legt op zelfmanagement. Dat zegt Oscar van Dijk, ceo van Medicine Men, de ontwikkelaar van EmmaCOPD. Daardoor leert de patiënt beter longaanvallen te herkennen en er adequaat op te reageren.

__________________________________________________________________________________________

Abonneer u nu op de nieuwsbrief van QruxxTech. En krijg daarmee iedere maandag een update van alle artikelen, blogs en nieuwsberichten.

___________________________________________________________________________________________

Het onderzoek in West-Brabant startte in april 2018. Het LUMC heeft nu 26 patiënten uit deze regio in onderzoek. Het is de bedoeling dat uit te breiden tot veertig. De studie is zo opgezet dat patiënten later kunnen instromen. De definitieve onderzoeksresultaten volgen pas in oktober, maar deze week kwamen onderzoekers van het LUMC, onder leiding van Niels Chavannes, hoogleraar huisartsgeneeskunde/e-health, met een tussentijdse rapportage.

In het kort blijkt daaruit dat het aantal ziekenhuisopnames door longaanvallen is gedaald met 70 procent en het aantal opnamedagen met 80 procent. Dat is heel wat meer dan het doel dat het Longfonds en de Longalliantie Nederland hebben gesteld, namelijk een reductie van het aantal opnames met 25 procent. “In de proef zit een patiënte die ieder jaar zo’n vijf keer werd opgenomen na een longaanval. De afgelopen twee jaar is zij nul keer opgenomen geweest”, zegt Van Dijk.

Zelf bepalen wie meekijkt

“Negentig procent van het succes komt door de patiënt en de mantelzorger”, stelt Oscar van Dijk. “De techniek faciliteert alleen.” De keuze was van begin af aan om van de patiënt uit te gaan en niet de zorgverlener, legt hij uit. Het onderzoek volgde op een pilot in 2017. Daarin is EmmaCOPD in co-creatie ontwikkeld, met tien patiënten, familieleden en het Bravis ziekenhuis.

Eigenlijk is EmmaCOPD een pgo waarin patiënten zelf bepalen wie meekijkt: huisarts, fysiotherapeut, diëtiste, longverpleegkundige, thuiszorg, longarts en natuurlijk familie of mantelzorgers. Er zijn diverse slimme sensoren aan gekoppeld, waaronder een smartwatch waarmee patiënten bijvoorbeeld hun bewegingsactiviteit en slaappatroon kunnen bekijken.

Aantal stappen per dag

Oscar van Dijk: “Patiënten spreken met hun fysiotherapeut stappen of doelen af. Met de smartwatch kunnen ze zelf zien of ze het aantal stappen per dag halen. Als dat niet zo is, dan krijgen ze een seintje of een trilling om te gaan bewegen. Als dat een paar keer niet lukt, dan krijgt de familie een berichtje, bijvoorbeeld om even met moeder te gaan wandelen. Pas in een later stadium waarschuwt het systeem de fysiotherapeut.”

Het systeem is bedacht om vroeg in te grijpen bij milde longaanvallen, om ernstiger te voorkomen. Er zit een digitale workflow ingebouwd waarmee de patiënt de stappen uit het longaanvalactieplan met een app kan doorlopen. Dit is het wezenlijke verschil met klassieke telemonitoring, legt Van Dijk uit. “Daar wordt meteen een zorgverlener ingeseind, die een keuze voor de patiënt maakt. Die kan dan bij wijze van spreken achterover leunen, met het idee ‘als er iets is, dan hoor ik het wel’.”

Het voordeel is niet alleen dat mantelzorgers de patiënt beter kennen, maar ook dat professionals minder snel hoeven te worden ingeschakeld. En dat scheelt weer kosten.

Rode knop EmmaCOPD

EmmaCOPD bevat een medicatie-alarmering, want medicatietrouw is een belangrijk middel om de gevoeligheid voor longaanvallen te beteugelen. Daarnaast heeft de patiënt de mogelijkheid om vragenlijst via een app in te vullen en te delen, zodat er niet bij elk consult en elke zorgverlener opnieuw medicatievragenlijsten moeten worden ingevuld.

De tool krijgt stap voor stap steeds meer deelinterventies. “COPD komt met goede en met slechte dagen. Het is voor patiënten extra frustrerend als zij op die slechte dagen ook nog allerlei seintjes krijgen dat zij hun doelen niet halen”, zegt Oscar van Dijk. “Daarom is er in het systeem een soort ‘rode knop’ ingebouwd, die de doelen voor een dag naar beneden bijstellen. Dan gaat er ook een seintje naar de mantelzorger, zodat die weet wat er aan de hand is.”

Hard van stapel

Als de functie nu te vaak worden ingezet, dan zien de patiënt en zijn of haar zorgverlener dat en kunnen ze overleggen of de doelen niet moeten worden bijgesteld. Patiënten zien hun fysiotherapeut één keer per week en kijken dan samen naar het beeldscherm. De fysiotherapeut kan de doelen dan bijstellen in het systeem. De COPD-patiënt kan dat zelf niet, dit is een van de punten waar hij of zij nog niet ‘in the lead’ is.

Niet alleen bij te weinig, ook bij teveel bewegen krijgt de patiënt een seintje. Een nieuwe functie is ingebouwd nadat het smartwatch-ontwikkelteam van het failliete Pebble is overgegaan naar Fitbit, vertelt Van Dijk. “Er zit nu ook een hartslagmeter in, die waarschuwt als een patiënt te hard van stapel loopt. Want dan ligt de kans op een longaanval op de loer.”

 

 

 

 

 

Reacties