Big data en kunstmatige intelligentie

Techconcerns zetten reuzenstappen in zorg

Jaap Arriens / NurPhoto / picture alliance

Al jaren richten techconcerns als Google en Apple hun pijlen op de zorgsector en dat is niet voor niets. De zorgsector heeft alles in zich om voor technologieconcerns interessant te zijn: er gaat veel geld in om, zorg is voor klanten van onschatbare waarde en het is een relatief ondoorzichtige sector.

Techconcerns hebben bewezen dat zij een sector volledig naar hun hand kunnen zetten. Apple, Google, Amazon en Microsoft hebben de manier waarop we communiceren, winkelen en werken compleet verandert. De techconcerns willen hetzelfde doen in de zorg. Elk concern heeft hiervoor een eigen benadering, die gebaseerd is op de eigen kracht. Apple richt zich op consumenten elektronica, Google op data en Microsoft op online diensten en analyses. Welke stappen hebben zij het afgelopen jaar gezet?

Apple

Al jaren biedt Apple de ‘health, care en research kit’ om snel zorg-apps te bouwen, informatie op te slaan en te delen. In 2018 lanceerde Apple haar Health Records in het besturingssysteem iOS. Hiermee kunnen gebruikers hun medisch dossier inzien, aanpassen en delen met zorgaanbieders. Dit geldt ook voor data uit het epd van ziekenhuizen en andere zorginstellingen. Halverwege vorig jaar waren er al meer dan 500, met name Amerikaanse, ziekenhuizen en klinieken aangesloten op Health Records. In 2018 ging Apple ook verder met het uitbreiden van zelfmetingen, zoals hartbewaking (ECG) via de nieuwste Apple Watch. In diverse samenwerkingen werkt Apple aan digitale oogmetingen en revalidatieprogramma’s na knie- en heupoperaties.

Google

Google’s moederbedrijf Alphabet was in 2018 mogelijk het actiefst in de gezondheidszorg. Meest opmerkelijk was de lancering van het nieuwe Google Fit-platform en de samenwerking met wearables-leverancier Fitbit. Samen willen zij gegevens sneller en beter beschikbaar stellen voor artsen. Op de e-healthmarkt worden zij hiermee een nieuwe concurrent voor Apple.

Alphabet gaf ook aan sterk te geloven in het Amerikaanse Oscar Health. De online zorgverzekeraar kon afgelopen jaar bijna 400 miljoen dollar investeringskapitaal bijschrijven. Klanten van Oscar Health kunnen door te bewegen sparen voor kortingen op hun zorgverzekering. Alphabet heeft daarnaast twee dochteronderneming die zich op de zorg richten. Verily ontwikkelt mogelijkheden voor medische machine learning en Calico richt zich op genoomonderzoek.

Amazon

In de zoektocht naar groei schudde Amazon vorig jaar de zorgmarkt op. Eerst was er de aankondiging dat Amazon haar eigen zorginstellingen voor het personeel gaat starten. Daarna volgde de aankoop van online apotheek Pillpack voor een bedrag van 1 miljard dollar. Door slim gebruik te maken van data verbetert Pillpack de service naar patiënten. De klant ontvangt exact afgemeten doseringen, wordt herinnerd aan medicatie-inname en Pillpack regelt de vergoeding bij de verzekeraar.

Daar komt nog bij dat Amazon startte met het verzamelen van medische gegevens via de cloudservice Amazon Web Service. Ook wil het bedrijf met de digitale assistent Alexa een functie als digitale dokter vervullen.

Microsoft

Microsoft richt zich met name op onderzoekers, artsen en biotech. In het NExT-programma ontwikkelt het techconcern verschillende AI- en cloud-computing projecten. In 2018 lanceerde Microsoft diagnose-ondersteuning van beelden en tooling voor artsen en wetenschappers op het gebied van genomics. Beide AI-gedreven en in de cloud. Microsoft legt de nadruk op cybersecurity door heathcare-data in de cloud aan te bieden volgens strikte veiligheidsrichtlijnen.

Alibaba / Tencent

Ook grote Aziatische techconcerns zijn actief in de zorgsector. AliBaba kennen wij vooral als  goedkope webshop, maar in Azië loopt AliBaba voorop bij het toepassen van AI in de zorg. CEO Jack Ma ontwikkelde in hoog tempo een platform voor de interpretatie van diagnostiek bij bijvoorbeeld CT-scans. En ook is er al een virtuele assistent die artsen ondersteunt bij de behandelkeuze.

Minder bekend is dat Tencent, in Azië het nummer één techconcern, veel interesse heeft in de zorg. Op de app WeChat kan de klant medisch advies krijgen en afspraken maken. Daarnaast ontwikkelt Tencent diagnostiek die dokters helpt om kanker vroegtijdig op te sporen. Ook is het bedrijf gestart met initiatieven om haar AI-platform in te zetten voor onder meer Parkinsondiagnose.

De toekomst

De techconcerns zijn op stoom en gaan nog nadrukkelijker hun stempel drukken op de zorgsector. In welke mate is afhankelijk van een aantal ontwikkelingen.

  • Techconcerns zitten in hun maag met het gebrek aan informatiestandaarden in de zorg, die de uitwisselbaarheid van gegevens in de weg zit. In 2019 werken Google, Amazon, Microsoft en IBM daarom aan de doorontwikkeling van een nieuwe standaard, FHIR, om ongehinderd te kunnen koppelen
  • Medici zijn kritisch op de ontwikkelingen van techconcerns, terwijl zìj bepalen of deze nieuwe toepassingen worden ingezet. Zo zijn er twijfels over de betrouwbaarheid, zoals onlangs bij de ECG van de Apple Watch.
  • Techconcerns gaan niet altijd even zorgvuldig om met data. Facebook is hiervan het meest recente voorbeeld. Veel consumenten laten zich hier niet door weerhouden. Het is de vraag hoe lang zij dit acceptabel vinden als het gaat om gevoelige informatie over aandoeningen en behandelingen
  • Alles is anders in de zorg. Een patiënt kan zich anders gedragen dan een consument. De zorgsector is meer gereguleerd dan andere sectoren. En tenslotte is de zorgsector, afhankelijk van het land, grotendeels publiek gefinancierd.

Het antwoord

In Nederland zullen veel zorginstellingen aangeven dat ze nog weinig van de grote techconcerns merken. Dat is waar. En daarom is dit juist het moment om in actie te komen. Want er zijn kansen. Vraag jezelf af of je als zorginstelling de digitale patiëntbehoefte voldoende kent. En onderzoek hoe techconcerns kunnen bijdragen aan de betaalbaarheid, toegankelijkheid en het personeelsaanbod binnen jouw zorginstelling. Verruim je blik en laat je niet verrassen door de ontwikkelsnelheid van de techconcerns.

Walter Kien is manager Healthcare IG&H

Reacties