Wat is de toekomst van blockchain in de zorg?

ismagilov / Getty Images / iStock

Het begon allemaal veelbelovend: blockchain in de zorg. Maar inmiddels lijkt de voortgang te stagneren. Waar gaat dit toe leiden, een mislukking of 'een gouden graal'?

Het begon met de trotse winnaar van de Computable Award, eind oktober 2017. Mijn Zorg Log, ontwikkeld in opdracht van Zorginstituut Nederland, was het eerste blockchainproject in de zorg dat juridisch is gecertificeerd en dat daarmee veilig kan worden gebruikt.

‘Wij zijn het Zorginstituut dankbaar voor de uitdaging om een werkende blockchaintoepassing voor de zorg te ontwikkelen die nu op grote schaal kan worden uitgerold’, zei ceo Jeroen van Megchelen van ontwikkelaar Ledger Leopard bij de uitreiking van de prijs.

Praktijkproef in de kraamzorg

Sindsdien is er echter bijna een jaar verstreken, en van een grootschalige uitrol is nog geen sprake. Het enige nieuws over Mijn Zorg Log betrof een kleinschalige praktijkproef van Zorginstituut Nederland en verzekeraar VGZ. Het ging om een proef in de kraamzorg, waarvan de resultaten in juni 2018 bekend werden gemaakt.

Aan de proef namen drie aanbieders van kraamzorg deel, die hun urenregistratie bijhielden in Mijn Zorg Log. De resultaten waren op zich naar tevredenheid. Het onderzoeksrapport repte van een ‘transparanter en efficiënter proces voor het registreren van kraamzorguren’. Maar voor een technologie die als uiterst veelbelovend wordt beschouwd, is één zo’n praktijkproef toch wat mager.

Scepsis in Amerika

Ook over de grenzen valt scepsis te bespeuren. Uit een recent onderzoek onder Amerikaanse zorgbestuurders bleek dat zij van alle vormen van technologie in de zorg het minste vertrouwen hadden in blockchain. Slechts 2 procent van de respondenten verwachtte daar iets van.

Het is dus de vraag hoe het verder moet met blockchain in de zorg. Volgens critici is blockchain wel degelijk de disruptieve technologie die het belooft te zijn, maar dan vooral in de financiële wereld. De meest spraakmakende toepassing van blockchain, de bitcoin, is niet voor niets een betaalmiddel.

Andere wetten

In de zorg spelen echter andere wetten. Uitwisseling van gegevens, iets waarvoor blockchain het beste kan worden ingezet, is in de zorg nu eenmaal nog altijd een lastige kwestie. Altijd weer zijn er technische en praktische problemen, die vooral te maken hebben met interoperabiliteit en de koppelbaarheid van gegevens. Problemen waarvoor blockchain geen oplossing biedt, schreef consultant Marc de Graauw op smarthealth.nl.

Blockchain lost problemen op die er eigenlijk niet zijn, menen andere critici. Het kraamzorg project van Mijn Zorg Log is volgens Jesse Frederik van De Correspondent eigenlijk op omslachtige wijze een doodnormale database bouwen. Het toewijzen van uren kraamzorg is een enorme papierwinkel, die met een app veel eenvoudiger kan, schrijft hij. Een app waarop je invult hoeveel zorg je hebt ontvangen, en kunt zien wat je nog overhebt. Maar dat kan ook prima zonder blockchain, meent hij. Goedkoper en beter voor het milieu, want blockchain kost veel energie.

Vertraging en kritiek

Vertraging dus bij de invoering van de nieuwe technologie, en toenemende kritiek. Jeroen van Megchelen van ontwikkelaar Ledger Leopard erkent desgevraagd dat hiervan sprake is. Toch blijft hij geloven in blockchain. Wat hem betreft is het grote voordeel van blockchain dat transactie en administratie samengaan. ‘Het vastleggen van de handeling en de betaling gaan tegelijk op. Bij alle andere systemen gebeurt dat apart. En dat is natuurlijk veel meer werk.’

De vertraging wijt Jeroen van Megchelen aan het feit dat blockchain ingewikkelde technologie is. ‘Niet alleen voor managers en bestuurders, maar ook voor ontwikkelaars. Zij zijn gewend applicaties te ontwikkelen rondom een bepaald middelpunt. Blockchain heeft geen middelpunt, blockchain is een keten. Dat is lastig. Dan moet je ineens, bij wijze van spreken, links gaan rijden terwijl je altijd rechts hebt gereden.’

Van Megchelen: de gouden graal?

Op termijn gaat blockchain het zeker redden, daarvan is Jeroen van Megchelen overtuigd. ‘Simpelweg omdat het geld oplevert. Administratieve optimalisatie, dat kan in de zorg heel veel goeds opleveren. We zijn al langere tijd op zoek naar de gouden graal waarmee we de kosten van de zorg in de hand kunnen houden. Blockchain komt wat mij betreft aardig bij die gouden graal in de buurt.’

Reacties