Robotisering

‘We willen geen robot maar een Tessa’

Een kleine, sociale robot die mensen met een cognitieve beperking en dementie motiveert, stimuleert en activeert. Tinybot Tessa zorgt ervoor dat deze mensen langer zelfstandig thuis kunnen blijven wonen en ontlast de mantelzorgers.

SNa jaren van onderzoek zag in oktober 2015 de start-up Tinybots van Wang Long Li en Robert Paauwe het licht In januari 2018 is de eerste proeftuin gestart voor een periode van twaalf maanden. In totaal zeventig cliënten van Driestroom, SWON het seniorennetwerk, BrabantZorg en Pleyade hebben thuis een Tessa.

Hulpmiddel

“Tessa is een robot die mensen op een sociale manier ondersteunt”, vertelt Paauwe. “Ze geeft berichten door en is tegelijkertijd een sociale aanwezigheid. Toch is Tessa geen gespreks- of gezelschapsrobot, maar een hulpmiddel ter activering, stimulering en motivering.”

“Daarnaast ondersteunt Tessa de familie en zorgverleners. Zij kunnen niet elk uur van de dag aanwezig zijn om de cliënt de nodige structuur te bieden. Tessa ontzorgt hen. En niet alleen dat. Komt zoon op bezoek, dan hoeft hij niet steeds dezelfde instructies te herhalen om zijn vader met dementie eraan te herinneren hoe hij zich moet aankleden. Dat doet Tessa. Zoon heeft nu meer tijd voor warme zorg aan zijn vader.”

Inplannen

Hoe steekt  Tessa technisch in elkaar? Paauwe: “De mantelzorger krijgt een app. Deze is te openen op pc, smartphone of tablet. Via deze app kan hij Tessa inprogrammeren. Denk aan het inplannen van herinneringen, zoals ‘Over vijf minuten begint het journaal’. Hij programmeert daarbij ook in hoe Tessa het verwoordt.”

“In de toekomst zal de mantelzorger daarbij ook acties in kunnen voeren als: ‘Pak de afstandsbediening, druk op de groene knop en vervolgens op 1’. Een ander voorbeeld: ‘Over een kwartier begint uw bridgemiddag’. Zodra de cliënt dit hoort, kan hij zich erop voorbereiden. Ook komt er een update waarmee het mogelijk wordt Tessa een instructie te geven om favoriete muziek op bepaalde tijden af te spelen.”

Suggesties

Paauwe vervolgt: “In de pilot bekijken we of Tessa ook zelf suggesties zou kunnen doen, die opgesteld zijn door de familie. Denk aan: ‘Heeft u nu zin in een kopje koffie?’ Tessa neemt dan zelf het initiatief voor die suggestie. Ook denken we aan de mogelijkheid dat Tessa afspraken herkent die met zekere regelmaat terugkeren. Neem het voorbeeld van het kopje koffie. Tessa stuurt dan de mantelzorger een appje met: ‘Zal ik het kopje koffie elke morgen om 10 uur inplannen?’’

Dwaalgedrag

Op de vraag in hoeverre het mogelijk is Tessa ook in te zetten ter voorkoming van bijvoorbeeld dwaalgedrag, zegt Paauwe: “Daar werken we wel naar toe. We hebben een project met Sensara, leverancier van een lifestyle monitoringsystem. Stel, de cliënt heeft in zijn huis zo’n systeem. Normaliter ligt hij ’s nachts in zijn bed. Staat hij om half 1 ’s nachts op, dan wordt dit gedetecteerd door een sensor en krijgt de mantelzorger een alarmbelletje. Voordat die ter plaatse is, duurt het wel even. We zouden Tessa en het monitoringsysteem kunnen verbinden, opdat Tessa de cliënt de suggestie geeft toch maar weer in zijn bed te stappen.”

Partners

In de proeftuin hebben de genoemde zorgpartijen elkaar gevonden door hun deelname aan de Zorgalliantie, het kennis- en leernetwerk van de HAN/hogeschool en welzijns-, zorg- en woonorganisaties in Gelderland en Noord-Brabant.

E-health is binnen de alliantie een speerpunt, waarbij samengewerkt wordt met Health Valley. Deze laatste organisatie ook betrokken bij het Rockstart Accelerator programma, waar Tinybots als start-up in ondersteund wordt.

Acceptatie

Robert Paauwe tot slot: “Acceptatie van technologie in de zorg is een issue. Robots kunnen het menselijk contact niet vervangen. Bij Tessa kijken we daarom naar de behoeftes van zowel cliënten als familie en verzorgenden. En vervolgens naar wat de kracht is van technologie en wat de kracht is van de mens.”

“Hoe zorgen we ervoor dat door de technologie mantelzorger annex hulpverlener en cliënt niet van elkaar verwijderd raken? Bovendien creëren we met Tessa juist ruimte voor het menselijk contact door mantelzorgers en verzorgenden te ontlasten. En qua ontwerp mag Tessa er ook zijn. Ze is geen witte zorgpilaar, ze valt helemaal weg in het interieur. Mensen zeggen nu al: we willen geen robot, maar een Tessa.”’

Reacties