Medische Technologie

Wereldprimeur Reinier de Graaf: radiosignalen uit OK-instrumenten

Master Video / stock.adobe.com

Radiosignalen uit operatie-instrumenten maken de OK veiliger en efficiënter. Dat blijkt uit RFID-testen in het Reinier de Graaf ziekenhuis. Inmiddels zijn er al tien operaties succesvol uitgevoerd.

Het Reinier de Graaf test als eerste ter wereld het gebruik van RFID-chips in chirurgische instrumenten. RFID staat voor radio frequency identificatie. Dit is een manier om via radiosignalen een object te identificeren. Dankzij de sensoren daalt het risico op kwijtgeraakt gereedschap. Zo kan het ziekenhuis beter plannen en geld besparen.

De instrumenten staan door de RFID-chip of -tag in contact met een dashboard, waarop de zorgverleners ze live kunnen volgen. Het systeem is eerder getest bij endoscopen in het Slingeland Ziekenhuis Doetinchem. In Delft vindt dit voor het eerst plaats met RFID voor chirurgische instrumenten. Het Reinier de Graaf werkt hiervoor samen met de TU Delft en Van Straten Medical, fabrikant van medische instrumenten.

Track en trace

De talloze tangen, klemmen, scalpels en andere apparaten die een chirurg gebruikt worden voor de operatie gesteriliseerd. Op de OK houdt een operatieassistent bij wat er gebruikt wordt en telt de instrumenten. Dat kost (dure) operatietijd en honderd procent veilig is de procedure niet.

De ‘track en trace’ van RFID maakt het mogelijk om automatisch – voor, tijdens en na de operatie – de aanweizgheid van elk instrument bij te houden. Plus of elk benodigd instrument aanwezig is en of het in gebruik is of op tafel ligt.

“Omdat we alle instrumenten kunnen volgen, weten we zeker dat alle instrumenten die de OK ingaan er ook weer uitgaan. Dat ontlast de OK-assistenten. Zo kunnen zij zich richten op hun primaire taak, namelijk de zorg voor de patiënt.” Dat zegt Maarten van der Elst, traumachirurg en coördinator van de onderzoeks-OK van het Reinier de Graaf. Hij voerde al tien operaties uit met het RFID-systeem.

Beter plannen

De sensoren kunnen het ziekenhuis ook helpen om beter te plannen, zegt Frederique Meeuwsen van TU Delft, die onderzoek doet naar RFID op de OK. “Aan de hand van het gebruik van instrumenten en de combinaties hiervan kun je zien met welke fase van de operatie een chirurg bezig is. Zo kun je inschatten hoe lang de ingreep nog gaat duren en bijvoorbeeld de volgende patiënt gereed maken.”

Daarnaast zorgt het systeem voor materiaalbesparing. Door track en trace is altijd te zien of er voldoende voorraad is en wanneer vervanging of onderhoud van instrumenten nodig is. Na afloop van de gebruikscyclus kan Van Straten Medical ze om laten smelten, zodat het ziekenhuisafval dient als grondstof voor nieuwe producten.

Doorontwikkelen RIFD-sensoren

De samenwerkende partijen kijken nu naar het doorontwikkelen van veilige en gecertificeerde sensoren die de hoge temperaturen van het sterilisatieproces kunnen doorstaan. Daarnaast wil het team de antennes versterken en beter integreren in de OK en sterilisatiekamer.

Als het aan Maarten van der Elst ligt, wordt de techniek in de toekomst ook voor andere operatiematerialen gebruikt. Hij hoopt nog op goedkope disposable RFID-sensoren die in wondgaas kunnen worden gebruikt.

Reacties